جان استاین‌بک در ۲۷ فوریۀ ۱۹۰۲ در شهر سالیناس ایالت کالیفرنیا به دنیا آمد، همان منطقه‌ای که بعدها در بسیاری از رمان‌ها و داستان‌هایش به تصویر کشید. پدرش کارمند دولت و مادرش معلم مدرسه بود. در دانشگاه استنفورد ثبت‌نام کرد و در آنجا به زیست‌شناسی دریایی و ادبیات علاقه‌مند شد. برای تأمین هزینة تحصیلش در مزرعه‌ها کار می‌کرد و در این میان با زندگی کارگران روزمزد مکزیکی آشنا شد، تجربه‌ای که الهام‌بخش تمام آثارش گشت. او دانشگاه را ناتمام رها کرد و تصمیم گرفت بخت خود را در نیویورک بیازماید. پس از چند سال دشوار، به سالیناس بازگشت و نگارش رمان ماجراجویانة جام زرّین را آغاز کرد.

جان استاین‌بک اصالتی آلمانی و ایرلندی داشت و در خانواده‌ای کاملاً آمریکایی، زحمتکش و شهرستانی بزرگ شد. او از مهم‌ترین نمایندگان مکتب ادبی ناتورالیسم می‌باشد. او در سال ۱۹۶۲ جایزهٔ نوبل ادبیات را «برای نوشته‌های واقع‌گرایانه و خیال‌انگیزش که با طنز همدلانه و درک تیزبین اجتماعی همراه‌اند» دریافت کرد. او را «غول ادبیات آمریکا» خوانده‌اند. از بهترین آثارش می‌توان به خوشه‌های خشم (۱۹۳۹)  اشاره کرد. خوشه‌های خشم او در سال ۱۹۳۹ منتشر شد و جایزۀ پولیتزر را از آن خود کرد.

در سال ۱۹۳۰ با کارول هنینگ، روزنامه‌نگاری که او را با افکار مارکسیستی آشنا کرد، ازدواج کرد. در همان سال با ادوارد اف. ریکتس، یکی از بزرگ‌ترین متخصصان زیست‌شناسی دریایی، آشنا شد و دوستی عمیقی میان‌شان شکل گرفت. با وجود اقبال اندک به نخستین رمانش، استاین‌بک به نوشتن ادامه داد و سرانجام مخاطبانش را یافت: تورتیا فلت (۱۹۳۵)، در نبردی مشکوک (۱۹۳۶)، موش‌ها و آدم‌ها (۱۹۳۷) و خوشه‌های خشم (۱۹۳۹) که به‌عنوان بزرگ‌ترین رمان دربارة بحران اقتصادی سال ۱۹۲۹ شناخته می‌شود. هالیوود به آثارش علاقه‌مند شد و از چند رمان او اقتباس سینمایی صورت گرفت، اغلب با مشارکت خودش.

درحالی‌که موفقیت حرفه‌ای‌اش پیوسته بود، زندگی زناشویی‌اش رو به فروپاشی رفت: در سال ۱۹۴۳ از کارول جدا شد و با گوئین کانگر، خواننده‌ای جوان ازدواج کرد. تنها اندکی پس از ازدواج، به اروپا رفت، جایی که جنگ جهانی در جریان بود. این جنگ دیدگاه بدبینانة او را نسبت به انسان را تأیید کرد… پس از بازگشت، با وجود تولد دو پسرش، زندگی زناشویی‌اش به فاجعه انجامید. استاین‌بک به نوشتن پناه برد. پس از طلاق دوم، با ایلین اندرسون اسکات آشنا شد که ثباتی را که در زندگی دنبالش بود برای او به ارمغان آورد.

در سال ۱۹۵۲، رمان شرق بهشت منتشر شد، اثری پیچیده که منتقدان را سردرگم کرد، اما در میان خوانندگان بسیار محبوب شد. در سال ۱۹۶۲، جایزة نوبل ادبیات به او اهدا و از مجموعه‌آثارش تجلیل شد. استاین‌بک در تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۶۸ در نیویورک درگذشت و خاکسترش در مقبرة خانوادگی‌شان در سالیناس دفن شد.

جان استاین‌بک بی‌تردید یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان آمریکایی قرن بیستم است، نویسنده‌ای متعهد که آثارش تلفیقی از طنز، مهربانی نسبت به شخصیت‌هایش و آگاهی اجتماعی‌اند.

 

مطالب مشابه