رمان «غم های کوچک»

آلیستر مک‌لاود (1936 ـ 2014) استاد دانشگاه، داستان‌نویس و رمان‌نویسِ اهل کانادا بود. او دکترای خود را در رشته‌ی نویسندگی گرفت و حدود سه دهه در حوزه‌ی ادبیات انگلیسی فعالیت کرد. حاصل فعالیت ادبی او بیست داستان‌کوتاه و یک رمان است.

غم‌های کوچک تنها رمانی است که از این نویسنده در سال 1999 منتشر شده است. این رمان جوایز مطرح بین‌المللی فراوانی را از آن خود کرده است، از جمله:

جایزه‌ی کتاب تریلیوم در سال 1999[1]؛

جایزه‌ی توماس هِد رادال در سال 2000[2]؛

جایزه‌ی کتاب دارت‌ماوث[3]؛

جایزه‌ی آتلانتیک پراوینسِز بوک‌سِلرز چویس[4]؛

جایزه‌ی بین‌المللی ادبی ایمپک دوبلین در سال 2001[5]؛

جایزه‌ی لیبریس کانادا در بخش رمان تخیلی[6]؛

برترین کتاب آتلانتیکِ ‌کانادایی تاریخ در میان یک‌صد کتاب برتر در این حوزه[7]؛

بدون شک، ترجمه‌ی تنها رمان بلند آلیستر مک‌لاود که برای سرزمین خود اهمیت خاصی قائل است و همواره آن را در آثارش نشان داده می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. وجود لغات و اشعار گالیک، اسکاتلندی بومی، در کتاب، من را بر آن داشت تا برای ترجمه‌ی آنها تحقیقات گسترده‌ای را در زمینه‌ی فرهنگ مردم اسکاتلند انجام دهم. همچنین از آنجا که یکی از زیبایی‌های این رمان و از اهداف نویسنده تأکید بر استفاده از اصطلاحات گالیک در ترکیب با واژه‌های انگلیسی است سعی کردم با کمک فرهنگ لغات تخصصی آنلاین و پیداکردن معادل‌ها و تلفظ‌های دقیق، ترجمه‌ی درستی ارائه بدهم. اما به منظور حفظ زیبایی و وحدت زبان داستان، این قبیل اصطلاحات را با تلفظ گالیک در متن داستان، و معانی‌شان را در پانوشت آورده‌ام.

علاوه ‌بر این، حضور فلاش‌بک‌های متعدد و در نتیجه تغییرات زمانی، نیازمند دقت و تمرکز بالایی بود که سعی کرده‌ام با بازبینی و ویرایش چندباره از کاستی‌های ترجمه‌ام بکاهم. اوج این تطابق‌ها زمانی بود که راوی هنگام گفت‌و‌گوی دونفره، داستان یا خاطره‌ای را از زبان شخص دیگری بیان می‌کند.

چالش دیگر در ترجمه‌ی این رمان، استفاده‌ی نویسنده از ضرب‌المثل‌های اسکاتلندی است. در این موارد سعی کرده‌ام آنهایی را که در زبان فارسی قابل فهم است ترجمه کنم و به جای آنهایی که برای خواننده‌ی فارسی‌زبان نامفهوم است از ضرب‌المثل مشابه فارسی استفاده کنم.

[1] Trillium Book Award

[2] Thomas Head Raddall Award

[3] Dartmouth Book Award

[4] Atlantic Provinces Booksellers Choice

[5] International IMPAC Dublin Literary Award

[6] Canadian Booksellers Association Libris Award for Fiction

[7] Greatest Atlantic Canadian book of all time